Nowe standardy kształcenia nauczycieli – co zmieniło się w przygotowaniu do wykonywania zawodu nauczyciela

Marta Wysocka

Autor: Marta Wysocka

Dodano: 15 listopada 2019
Nowe standardy kształcenia nauczycieli

Od 1 października 2019 r. obowiązują istotne zmiany w kształceniu nauczycieli. Wprowadzenie nowych standardów kształcenia mają na celu podniesienie jakości kształcenia nauczania. Przyjrzyjmy się wprowadzonym zmianom.

Zmiany zostały wprowadzone ustawą z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 1450).

Zawarte w ww. przepisach regulacje stanowią o tym, że:

  • nauczycieli mogą kształcić wyłącznie uczelnie spełniające warunki określone w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,
  • kształcenie nauczycieli obejmuje zawsze 5-letni cykl (jako studia jednolite magisterskie lub studia I i II stopnia realizowane w tym samym zakresie),
  • kształcenie nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej jest prowadzone wyłącznie w trakcie jednolitych studiów magisterskich,
  • kształcenie nauczycieli pedagogów specjalnych może być prowadzone wyłącznie w:
    • trakcie jednolitych studiów magisterskich oraz
    • w przypadku nauczycieli posiadających już kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć edukacyjnych – w trakcie  studiów podyplomowych,
  • studia podyplomowe umożliwiające uzyskanie kwalifikacji nauczycielskich mogą być prowadzone wyłącznie przez uczelnię zapewniającą kadrę kształcącą nauczycieli na studiach I lub II stopnia lub jednolitych studiach magisterskich na kierunku odpowiadającym zakresowi kształcenia na studiach podyplomowych;
W Polskiej Komisji Akredytacyjnej powołano odrębny zespół, który będzie oceniał jakość kształcenia nauczycieli w uczelniach.

Nowe standardy kształcenia nauczycieli

W nowych standardach kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela odrębnie określono:

  1. standard kształcenia nauczycieli przedmiotu (zajęć edukacyjnych),
  2. standard kształcenia nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej,
  3. standard kształcenia nauczycieli – pedagogów specjalnych.

Standardy te określają:

  • sposób organizacji kształcenia,
  • realizowane zajęcia,
  • minimalną liczbę godzin poszczególnych zajęć,
  • efekty uczenia się (ogólne i szczegółowe),
  • wymagania w stosunku do osób prowadzących kształcenie nauczycieli,
  • wymagania dotyczące infrastruktury niezbędnej do prowadzenia kształcenia.

Standardy kształcenia nauczycieli wskazują również zakres wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych, które powinien uzyskać absolwent, aby osiągnąć wskazane w standardzie ogólne i szczegółowe efekty uczenia się.

Przygotowanie merytoryczne i pedagogiczne

Nowe standardy kształcenia, podobnie  obowiązujące wcześniej, przewidują, że przygotowanie nauczyciela do zawodu obejmuje zarówno przygotowanie merytoryczne jak i przygotowanie pedagogiczne.

W przypadku przygotowania pedagogicznego w nowych standardach kształcenia nauczycieli poszerzony został – w stosunku do poprzednich wymagań – zakres i wymiar zajęć z przygotowania psychologiczno-pedagogicznego oraz zajęć z dydaktyki nauczania pierwszego i kolejnego przedmiotu (prowadzenia zajęć).

Zajęcia z zakresu psychologii, pedagogiki i praktyk zawodowych...

W nowych standardach kształcenia nauczycieli na tworzące blok przygotowania psychologiczno-pedagogicznego zajęcia z zakresu psychologii, pedagogiki i praktyk zawodowych (w tej grupie zajęć) przewidziano minimum 210 godzin, w tym:

  • 90 godzin na psychologię,
  • 90 godzin na pedagogikę,
  • 30 godzin na praktyki zawodowe.

... i więcej zajęć z podstaw dydaktyki, dydaktyki nauczania przedmiotu i emisji głosu

Warto zauważyć, że zdecydowano się na zwiększenie liczby godzin przeznaczonych na zajęcia z zakresu podstaw dydaktyki i emisji głosu. Od 1 października zajęcia z tego zakresu są realizowane w wymiarze co najmniej 60 godzin.

Zwiększono tajże wymiar zajęć z zakresu dydaktyki nauczania przedmiotu. W przypadku zajęć z dydaktyki nauczania pierwszego przedmiotu uczelnie są zobowiązane do realizacji tych zajęć w wymiarze co najmniej 150 godzin, zaś w zakresie nauczania kolejnego przedmiotu w wymiarze 90 godzin.

Wymiar zajęć może być wyższy

Podkreślić należy, że standardy kształcenia nauczycieli określają minimalną liczbę godzin przewidywaną na przygotowanie nauczyciela do zawodu, w tym na przygotowanie psychologiczno-pedagogiczne i dydaktyczne. O faktycznej liczbie godzin przyjętych do realizacji na studiach decyduje samodzielnie uczelnia.

Planowane są kolejne zmiany w przepisach

Dążąc do podnoszenia jakości edukacji, Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi obecnie prace nad założeniami do projektu nowego rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, które ma być spójne z nowym standardem kształcenia nauczycieli i będzie dotyczyło osób uzyskujących kwalifikacje zgodnie z nowym standardem kształcenia.

Dodano: 15 listopada 2019

Autor: Marta Wysocka

Specjalistka w zakresie prawa oświatowego, autorka i redaktorka kilkudziesięciu publikacji z zakresu edukacji i oświaty, prawa oświatowego oraz prawa pracy. Ukończyła kierunki prawo oraz filologia polska na Uniwersytecie Łódzkim.

Tematyka

Biblioteka pedagoga

Sprawdź inne nasze serwisy
Karta Nauczyciela od A do Z Poradnik Dyrektora Szkoły Nadzór nad działalnością szkoły Kwadrans dla dyrektora szkoły Zarządzanie przedszkolem Portal BHP Ochrona danych osobowych
wiper-pixel