Które strategie edukacyjne naprawdę działają – nowe narzędzie ze skutecznymi strategiami nauczania

„Przewodnik po strategiach edukacyjnych” to uporządkowany zestaw strategii edukacyjnych ocenionych na podstawie tysięcy badań. Każdą strategię oceniono według trzech kryteriów, dzięki którym szkoły mogą podejmować decyzje w sposób bardziej świadomy i przejrzysty:

1)       skuteczność – jaki jest jej średni wpływ na postępy uczniów,

2)       koszt wdrożenia – jakie nakłady finansowe, organizacyjne i czasowe są potrzebne,

3)       wiarygodność dowodów – na ile solidne i jednoznaczne są wyniki badań.

Niektóre strategie oceniono jako bardzo przydatne, inne – wręcz przeciwnie. Z narzędzia można skorzystać na radzie pedagogicznej, w zespole przedmiotowym, planując pracę z klasą czy podczas podejmowania decyzji o samorozwoju.

„Przewodnik po strategiach edukacyjnych” nie stanowi zbioru gotowych recept ani zamkniętego katalogu rozwiązań do natychmiastowego wdrożenia. Prezentuje uśrednione efekty stosowania różnych strategii dydaktycznych, uzyskane w odmiennych krajach, systemach edukacyjnych i kontekstach szkolnych. Oznacza to, że pokazuje kierunki o potwierdzonej skuteczności, ale nie zastępuje lokalnej analizy i decyzji podejmowanych na poziomie szkoły.

Dlatego szczególnego znaczenia nabierają:

• rzetelna diagnoza punktu wyjścia – rozpoznanie potrzeb uczniów, zespołu nauczycieli i specyfiki szkoły,
• realistyczna ocena dostępnych zasobów – czasu, kompetencji kadry, możliwości organizacyjnych i finansowych,
• profesjonalny osąd nauczycieli i dyrektorów, którzy potrafią odnieść wyniki badań do własnej praktyki i warunków pracy.

Przewodnik nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jakie działanie podjąć w konkretnej sytuacji. Dostarcza natomiast rzetelnych wskazówek, które strategie (zgodnie z wynikami badań) mają największe prawdopodobieństwo przynieść pozytywne efekty w określonych warunkach: w danej szkole, konkretnej klasie czy w pracy z określoną grupą uczniów.

Jak interpretować koszt wdrożenia danej strategii? W przewodniku podano orientacyjne, przeciętne koszty wdrożenia danej strategii. Obejmują one wydatki na:

• zakup dodatkowych zasobów (np. sprzętu komputerowego, oprogramowania),
• szkolenia i doskonalenie nauczycieli wraz z kosztami zastępstw,
• organizację dodatkowych działań dla uczniów (np. warsztatów, wycieczek, zajęć dodatkowych).

Szacunki nie uwzględniają zasobów, które szkoła zwykle już posiada (np. sal lekcyjnych, standardowego wyposażenia czy wynagrodzeń etatowych nauczycieli), chyba że realizacja strategii wymaga zatrudnienia dodatkowego personelu. Dzięki temu łatwiej oszacować faktyczne, dodatkowe obciążenie budżetu szkoły.

Koszt wdrożenia zależy m.in. od liczby uczniów, sposobu organizacji działań oraz lokalnych stawek. Podane wartości mają charakter porównawczy. Na przykład: zarówno indywidualna praca z uczniem, jak i uczenie się we współpracy mogą przynieść podobny efekt edukacyjny, jednak pierwsza z tych strategii wiąże się zazwyczaj z wyższymi kosztami.

Na to i inne pytania, odpowiedź znajdziesz na stronie internetowej IBE w sekcji: Najczęściej zadawane pytania (FAQ).

Przeczytaj również:

• Jak zarządzać konfliktem wartości w edukacji? Nauczyciele z misją i wyzwania współczesności
• Zajęcia rozwijające umiejętności uczenia się w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej – zasady organizacji zajęć
• IPET a zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów w pracy z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym