Edukacja na dwie zmiany w szkołach w nowym roku szkolnym – MEN odpowiada na pytania_AI

Posłowie ponownie dopytują resort edukacji o konkretne działania, statystyki oraz definicję prawną dwuzmianowości w polskich szkołach podstawowych. W oficjalnej odpowiedzi Ministerstwo Edukacji Narodowej przyznaje, że nie gromadzi takich danych w SIO, nie planuje ogólnopolskiego badania w roku szkolnym 2026/2027, ani że nie wyznaczyło sztywnego terminu likwidacji nauki na drugą zmianę.

Dwuzmianowość w szkołach po 1 września 2026 r. – kluczowe pytania do MEN

Omawiana interpelacja poselska jest konsekwencją wcześniejszych deklaracji MEN z 2024 roku, w których zapowiadano „diagnozę istoty problemu” i analizy skali wielozmianowości. Do MEN skierowano konkretne pytania i oczekiwania:

prośba o przedstawienie wyników zapowiadanych w 2024 r. analiz lub podanie przyczyn i osób odpowiedzialnych za ich ewentualne zaniechanie;
pytanie o roboczą definicję dwuzmianowości, gotowość do wprowadzenia miernika (np. relacji liczby oddziałów do liczby sal na wzór NIK) oraz pytania o plan powszechnego badania szkół podstawowych w roku szkolnym 2026/2027;
zapytanie o planowane wprowadzenie stałego wpisu o zmianowości do Systemu Informacji Oświatowej;
prośba o zestawienie przeprowadzonych konsultacji, wykaz dedykowanych programów inwestycyjnych z lat 2024–2026 oraz analizę powiązań zmianowości z lokalną demografią;
pytanie, czy jednozmianowość pozostaje formalnym celem MEN (z wyznaczonym miernikiem i terminem) oraz czy zaplanowano badania wpływu nauki po południu na dobrostan psychiczny i wyniki uczniów.

Stanowisko MEN: Eliminowanie dwuzmianowości edukacji w nowym roku szkolnym należy do samorządów i dyrektorów szkół

Odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej precyzuje aktualne podejście resortu do organizacji zajęć. Oto kluczowe ustalenia dla dyrektorów i organów prowadzących:

Brak formalnej definicji i wpisu w SIO	Pojęcie „dwuzmianowości” nie występuje w prawie oświatowym. MEN nie gromadzi w SIO danych o pracy na zmiany i nie uważa stosunku liczby klas do sal za wyznacznik rozstrzygający.
Brak dedykowanego badania i monitoringu	W roku szkolnym 2026/2027 resort nie przeprowadzi ogólnopolskiego badania zmianowości przez kuratoria. Wcześniejsze zapowiedzi z 2024 r. dotyczyły wewnętrznych prac analitycznych, które nie zakończyły się osobnym raportem.
Jednozmianowość bez sztywnych ram	Jednozmianowość nie jest zapisana jako wskaźnikowy cel polityki państwa z rocznymi miernikami i terminem realizacji. MEN uważa problem za ograniczony głównie do dużych miast i ich podmiejskich sypialni, licząc na naturalne wygaszanie zjawiska przez zmiany demograficzne.
Brak osobnych funduszy na likwidację zmianowości	MEN nie prowadzi specjalnego programu inwestycyjnego nakierowanego wyłącznie na ten cel. Samorządy mogą pozyskiwać środki na rozbudowę placówek jedynie z ogólnych rezerw budżetowych.
Ułatwienia w układaniu planów	Za realne wsparcie w rozładowywaniu planów zajęć resort uważa zmiany w ramowych planach nauczania, w tym nowe zasady organizacji nauki religii oraz języków mniejszości.

W praktyce oznacza to, że ciężar diagnozowania, finansowania i eliminowania nauki na drugą zmianę spoczywa wyłącznie na samorządach i dyrektorach szkół.