Bezpłatny centralny e-dziennik w szkołach od 2027/2028? W MEN trwają prace nad projektem ustawy

W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano informację o projekcie nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie informacji oświatowej. Projekt przewiduje utworzenie i wdrożenie centralnego systemu teleinformatycznego zawierającego usługę dziennika lekcyjnego w postaci elektronicznej, określaną jako eDziennik.

Nowy system ma być udostępniany przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, we współpracy z ministrem właściwym do spraw informatyzacji. Zgodnie z założeniami, eDziennik będzie rozwiązaniem bezpłatnym dla użytkowników końcowych, a więc dla szkół, nauczycieli, rodziców i uczniów.

Projekt zakłada etapowe wdrażanie nowego rozwiązania. W roku szkolnym 2026/2027 ma zostać przeprowadzony pilotaż eDziennika w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych. Jeżeli pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne, w pilotażu będą mogły uczestniczyć także wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.

Do udziału w pilotażu kuratorzy oświaty, w porozumieniu z dyrektorami szkół, mają rekomendować po co najmniej dwie szkoły podstawowe w każdym województwie. MEN wyjaśnia, że ograniczenie liczby szkół objętych pilotażem wynika z przyczyn technicznych i organizacyjnych, a taki zakres testów ma pozwolić na uzyskanie miarodajnych wniosków systemowych.

Pełne udostępnienie systemu planowane jest od roku szkolnego 2027/2028. Od tego czasu z eDziennika będą mogły korzystać zainteresowane publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe i ponadpodstawowe oraz szkoły artystyczne.

Zgodnie z projektowanymi założeniami korzystanie z centralnego eDziennika nie ma być obowiązkowe dla wszystkich szkół. Decyzję o rozpoczęciu korzystania z systemu po 1 września 2027 r, a także o ewentualnej rezygnacji z niego, będzie podejmował dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym.

Oznacza to, że centralny eDziennik ma funkcjonować jako alternatywa dla obecnych rozwiązań komercyjnych. MEN podkreśla, że celem projektu nie jest narzucenie szkołom jednego obowiązkowego dostawcy dziennika elektronicznego, ale zapewnienie bezpłatnego, publicznego narzędzia, z którego szkoły będą mogły skorzystać.

Jednym z głównych powodów przygotowania projektu są problemy zgłaszane przez rodziców i użytkowników komercyjnych dzienników elektronicznych. W uzasadnieniu wskazano m.in. na odpłatność części funkcji dostępnych w aplikacjach mobilnych, różnice między funkcjonalnościami dostępnymi w wersji przeglądarkowej i mobilnej oraz reklamy pojawiające się w niektórych systemach.

MEN zwraca uwagę, że rodzice potrzebują bieżącego dostępu nie tylko do ocen i frekwencji, ale również do komunikatów dotyczących organizacji życia szkolnego, zastępstw, zmian w planie dnia, zachowania uczniów czy materiałów potrzebnych na lekcje. Jeżeli część tych funkcji jest dostępna tylko w płatnych wariantach aplikacji, może to prowadzić do faktycznego ograniczenia dostępu rodziców do ważnych informacji o dziecku.

W projekcie wskazano również na potrzebę zwiększenia bezpieczeństwa danych przetwarzanych w dziennikach elektronicznych. System centralny ma być projektowany z uwzględnieniem ochrony danych osobowych, kontroli dostępu oraz integracji z publicznymi rejestrami.

Centralny eDziennik ma być zasilany danymi z Systemu Informacji Oświatowej. Do systemu mają trafiać m.in. dane identyfikacyjne szkół i placówek, wybrane dane uczniów oraz nauczycieli związane z uczęszczaniem ucznia do szkoły albo zatrudnieniem nauczyciela w danej placówce.

Pozostałe dane, takie jak oceny czy nieobecności, będą wprowadzane bezpośrednio w eDzienniku przez dyrektora szkoły albo osoby, którym dyrektor nada odpowiedni dostęp, w szczególności nauczycieli i innych pracowników szkoły.

Projekt przewiduje również uwierzytelnianie użytkowników za pomocą środka identyfikacji elektronicznej przyłączonego do krajowego węzła identyfikacji elektronicznej, w tym profilu mObywatel. Ma to ograniczyć ryzyko dostępu do danych przez osoby nieuprawnione.

Projektowane przepisy mają określić zasady odpowiedzialności za dane przetwarzane w centralnym eDzienniku. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ma być administratorem danych identyfikacyjnych użytkowników eDziennika oraz danych pozyskiwanych z SIO.

Jednocześnie dyrektor szkoły ma być administratorem danych przetwarzanych w eDzienniku w zakresie określonym w ustawie, w szczególności danych wprowadzanych na poziomie szkoły. Chodzi m.in. o dane dotyczące ocen, nieobecności i innych informacji wynikających z prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania.

MEN zakłada, że pilotaż przeprowadzony w roku szkolnym 2026/2027 pozwoli przetestować rozwiązania organizacyjne i techniczne oraz przygotować system do szerszego wdrożenia. W trakcie pilotażu mają być zbierane doświadczenia szkół, które następnie posłużą do opracowania docelowych rozwiązań.

W materiałach projektowych wskazano także, że w czasie trwania pilotażu planowana jest kolejna nowelizacja ustawy Prawo oświatowe. Ma ona uwzględniać wnioski wynikające z praktycznego testowania eDziennika.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r. Oznacza to, że przed szkołami, organami prowadzącymi i administracją oświatową jeszcze etap prac legislacyjnych, a następnie przygotowania organizacyjne i techniczne do pilotażu.