Bezpieczeństwo w autokarze – co trzeba sprawdzić przed wycieczką szkolną?

Organizator powinien uzyskać od przewoźnika numer rejestracyjny autokaru jeszcze przed dniem wyjazdu. Po wpisaniu go w rządowej usłudze „Bezpieczny Autobus” można sprawdzić:

• aktualność badania technicznego,

• ważność obowiązkowego OC,

• dane techniczne pojazdu,

• liczbę miejsc,

• informację, czy autobus nie figuruje jako skradziony lub wyrejestrowany.

Raport można pobrać i zachować w dokumentacji wycieczki. Dane z systemu nie zastępują oględzin na miejscu, dlatego przed wejściem uczniów należy zwrócić uwagę na stan opon, działanie świateł, czystość szyb, dostęp do wyjść awaryjnych oraz właściwe rozmieszczenie bagażu.

Aktualna polisa OC autokaru jest obowiązkowa, a jej ważność potwierdza usługa „Bezpieczny Autobus”. OC zabezpiecza finansowo szkody wyrządzone osobom trzecim, lecz nie pokrywa każdej straty dotyczącej samego pojazdu. Przewoźnik może dodatkowo objąć autobus dobrowolnym ubezpieczeniem AC, które zgodnie z warunkami umowy, może obejmować m.in. szkody po kolizji, pożarze, kradzieży albo działaniu żywiołów. Zakres takiej ochrony można sprawdzić na stronie HDI.

Warto pamiętać, że rodzice często wykorzystują własny samochód, aby zawieźć dziecko na miejsce zbiórki lub po powrocie odebrać je ze szkoły lub wskazanego parkingu. Również przy takich codziennych przejazdach potrzebne jest aktualne OC, a gdy zbliża się termin odnowienia polisy prywatnego auta, kalkulator OC pozwala oszacować wysokość składki.

W przypadku dłuższej trasy, dużej grupy albo wątpliwości dotyczących pojazdu organizator może zgłosić potrzebę kontroli policji. Funkcjonariusze sprawdzają dokumenty kierowcy i autokaru, stan techniczny pojazdu, wyposażenie, trzeźwość osoby prowadzącej oraz czas jej pracy. Zgłoszenie należy przekazać z wyprzedzeniem do właściwej miejscowo jednostki ruchu drogowego, ponieważ zasady przyjmowania zgłoszeń i dostępne terminy różnią się między komendami. Przewoźnik powinien podstawić autokar odpowiednio wcześniej, aby kontrola nie opóźniła zbiórki dzieci. Dzięki temu organizator zyskuje pewność, że ewentualne usterki wyjdą na jaw jeszcze przed startem, a nie w trakcie jazdy.

Bezpieczna podróż zależy również od dyspozycji kierowcy. Organizator powinien ustalić z przewoźnikiem:

• godzinę rozpoczęcia pracy,

• długość trasy,

• planowane postoje,

• ewentualną zmianę kierowców.

Co do zasady, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin, z możliwością wydłużenia do 10 godzin 2 razy w tygodniu. Po maksymalnie 4,5 h jazdy kierowca musi odebrać co najmniej 45 minut przerwy; może ją podzielić na dwie części trwające przynajmniej 15 i 30 minut. Harmonogram wycieczki nie powinien wymuszać rezygnacji z odpoczynku ani pośpiechu na trasie.

Jeżeli autokar ma pasy bezpieczeństwa, kierowca i wszyscy pasażerowie muszą korzystać z nich podczas jazdy. Opiekun powinien sprawdzić przed ruszeniem, czy uczniowie siedzą na wyznaczonych miejscach i mają zapięte pasy. W autokarze nie ma obowiązku przewożenia ich w fotelikach, dlatego przed wyjazdem należy przede wszystkim upewnić się, że każde dziecko zajmuje miejsce wyposażone w pas bezpieczeństwa. Plecaki, walizki i większy sprzęt należy umieścić w luku bagażowym lub stabilnie na półkach, ponieważ przedmioty pozostawione w przejściu utrudniają ewakuację oraz zwiększają ryzyko urazu przy nagłym hamowaniu.

Jeszcze na parkingu opiekun powinien jasno przekazać uczniom reguły zachowania. Podczas jazdy nie powinno się chodzić po przejściu, zamieniać się miejscami ani rozpraszać kierowcy hałasem, rozmowami przy jego stanowisku czy światłem telefonu skierowanym w stronę kabiny. Dzieci powinny wiedzieć, że wysiadają wyłącznie po poleceniu opiekuna, a po zatrzymaniu nie przebiegają między pojazdami i nie przechodzą samodzielnie przez jezdnię. Trzeba także wskazać miejsce zbiórki po postoju oraz sposób liczenia grupy. Jasne komunikaty ograniczają chaos, zwłaszcza gdy uczniowie są zmęczeni podróżą lub podekscytowani celem wycieczki.

Najlepiej planować przerwy na parkingach oddalonych od jezdni, gdzie uczniowie mogą bezpiecznie opuścić autokar. Opiekunowie powinni rozmieścić się przy drzwiach i przejściach, nadzorować grupę oraz ponownie policzyć uczestników przed odjazdem. Dzieci nie mogą wychodzić zza autobusu bezpośrednio na drogę, ponieważ kierowcy innych pojazdów mogą ich nie zauważyć. W czasie postoju należy sprawdzić samopoczucie uczniów, dostępność wody i potrzebę skorzystania z toalety. Przy planowaniu trasy trzeba uwzględnić przerwy kierowcy, warunki pogodowe, możliwe korki oraz zapas czasu, który pozwoli prowadzącemu jechać spokojnie.

Kierownik wycieczki oraz opiekunowie są współodpowiedzialni za bezpieczeństwo przewożonych dzieci. Przed wyjazdem powinni dysponować:

• listą uczestników,

• numerami kontaktowymi do rodziców,

• informacjami o chorobach i lekach uczniów,

• numerami alarmowymi.

Należy ustalić podział opieki w autokarze podczas wsiadania, wysiadania i postojów, aby żaden fragment grupy nie pozostał bez nadzoru. Dobrze przygotowana dokumentacja obejmuje również program wyjazdu, trasę, dane przewoźnika i zasady kontaktu w nagłym zdarzeniu. Takie działania nie eliminują wszystkich zagrożeń, ale pozwalają szybciej reagować, gdy pojawi się problem.

ARTYKUŁ SPONSOROWANY