Zagrożenie w szkole – gdzie zgłosić i gdzie szukać pomocy

Najpierw oceń, czy zagrożenie jest bezpośrednie. Od tego zależy, gdzie dzwonisz.

Dzwoń pod 112, gdy:

• ktoś jest ranny lub ktoś ma przy sobie broń, nóż albo inny niebezpieczny przedmiot na terenie szkoły lub w jej pobliżu,
• atak lub inne zdarzenie trwa albo może nastąpić w ciągu najbliższych godzin,
• ktoś zapowiada, że za chwilę zrobi krzywdę sobie lub innym.

Numer 112 jest bezpłatny i działa całą dobę. MEN przypomina, że uczeń lub nauczyciel może sam zgłosić zagrożenie i nie musi czekać, aż zrobi to dorosły. Nie potrzeba zgody dyrektora ani rodzica. Dyrektora i rodziców informuje się równolegle lub po rozmowie z dyspozytorem.

Zgłoś sprawę Policji (pilnie, ale nie przez 112), gdy:

• znasz groźbę, zapowiedź ataku lub termin rzekomego zdarzenia, ale nic nie dzieje się w tej chwili,
• wiesz, że konkretny uczeń ma w domu lub w plecaku niebezpieczne przedmioty i mówi o ich użyciu,
• dostałeś wiadomość z groźbą, nagranie lub zrzut ekranu z „listą” szkół albo osób.

Zawiadomienie przyjmie każda jednostka Policji: komisariat lub komenda, osobiście albo pisemnie. Gdy nie wiesz, która jednostka jest właściwa, idź do najbliższej – zawiadomienie zostanie przekazane dalej (Policja, poradnik „Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?”). Jeśli nie wiesz, czy sprawa jest pilna, zadzwoń pod 112 i opisz sytuację – dyspozytor zdecyduje.

Czy uczeń może sam zgłosić sprawę Policji? Tak. Każda osoba, bez względu na wiek, może zgłosić podejrzenie przestępstwa – podkreśla ulotka Policji i NASK „Jak i gdzie zgłosić przestępstwo popełnione w internecie”. Nie trzeba mieć pewności, wystarczy podejrzenie lub poczucie zagrożenia. Rodzic może też zgłosić sprawę dotyczącą dziecka bez jego udziału.

Informacja niepotwierdzona, ale niepokojąca. Nie musisz mieć pewności. Przekaż Policji to, co wiesz, i zaznacz, skąd to wiesz (np. „widziałem zrzut ekranu u kolegi”). Ocena wiarygodności należy do Policji.

Za niezgłoszenie wiarygodnej informacji o przygotowywanym zabójstwie lub sprowadzeniu niebezpieczeństwa powszechnego grozi odpowiedzialność karna (art. 240 § 1 Kodeksu karnego). Z kolei świadome wywołanie fałszywego alarmu jest przestępstwem (art. 224a k.k.) – ale zgłoszenie w dobrej wierze, które okaże się nieprawdziwe, nim nie jest.

Uczeń w szkole – komu powiedzieć. Jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia, uczeń mówi wychowawcy, pedagogowi, psychologowi lub dyrektorowi. Dyrektor ocenia sytuację, uruchamia procedury szkoły i zawiadamia Policję. Szkoła publiczna jako instytucja ma prawny obowiązek zawiadomić organy ścigania o przestępstwie ściganym z urzędu (art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego).

Szkoła nie reaguje na sygnał. Nie czekaj. Każdy – uczeń, rodzic, nauczyciel – może zgłosić zagrożenie bezpośrednio Policji, bez pośrednictwa szkoły. Brak reakcji dyrektora możesz następnie zgłosić organowi prowadzącemu (gmina, powiat) i kuratorium oświaty, które sprawuje nadzór pedagogiczny (lista kuratoriów na stronie MEN).

Gdzie szukać potwierdzonych komunikatów. Korzystaj z komunikatów: Policji (strona komendy wojewódzkiej i powiatowej), kuratorium oświaty, organu prowadzącego szkołę oraz MEN. Nie opieraj decyzji na wpisach z grup rodziców ani na zrzutach ekranu krążących w komunikatorach.

Zasada jest prosta: groźba ataku, przemocy lub zapowiedź skrzywdzenia kogoś to sprawa dla Policji. Zgłoszenie do serwisu (TikTok, Discord, Snapchat itd.) usuwa treść, ale nie zastępuje zawiadomienia. Robisz obie rzeczy – najpierw zabezpieczasz wiadomość, potem zgłaszasz.

Nie wiesz, czy to żart, prowokacja, czy prawdziwa groźba? Nie oceniaj sam. Policja woli dostać zgłoszenie, które okaże się żartem, niż nie dostać żadnego. Zgłoszenie w dobrej wierze nie jest fałszywym alarmem. Fałszywym alarmem (art. 224a Kodeksu karnego) jest świadome wywołanie zagrożenia, którego nie ma – np. wysłanie maila z groźbą „dla żartu”. Za to grozi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Nakłanianie młodych ludzi do przemocy. Dyżurnet.pl ostrzega przed społecznościami online, które wciągają nastolatków w przemoc, wymuszenia i samookaleczenia, wyznaczając im kolejne „zadania”. Sygnały ostrzegawcze to m.in. nagłe ukrywanie aktywności w sieci przy coraz dłuższym czasie online, ekstremistyczny język i symbole, ślady samookaleczeń, przesadna złość lub strach przy odbieraniu telefonu. Dyżurnet radzi: nie obwiniać dziecka, szukać pomocy razem z nim, a przy podejrzeniu przestępstwa zgłaszać sprawę Policji.

Kiedy zgłoszenie do platformy nie wystarczy – idź na Policję, gdy:

• treść wskazuje konkretną szkołę, osobę, miejsce lub datę,
• autor jest ci znany (np. uczeń z klasy) albo ma dostęp do broni lub niebezpiecznych przedmiotów,
• ktoś kontaktuje się z dzieckiem, nakłania je do czegoś, szantażuje lub żąda zdjęć,
• pojawiają się materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne dzieci.

Zanim zablokujesz nadawcę lub zgłosisz treść, zapisz dowody. Po zgłoszeniu treść może zniknąć, a wiadomości znikające (np. w Snapchacie) – przepaść.

Co zachować:

1. Zrzut ekranu całej wiadomości lub wpisu – z widoczną nazwą konta, datą i godziną.
2. Adres URL wpisu, filmu lub profilu. Dyżurnet.pl wymaga adresu URL w każdym zgłoszeniu – bez niego nie sprawdzi treści.
3. Nazwę konta (nick) i, jeśli jest widoczny, identyfikator lub numer telefonu nadawcy.
4. Krótką notatkę: co się stało, kiedy, kto jeszcze to widział, skąd masz wiadomość.
5. W Discordzie: link do konkretnej wiadomości (przytrzymaj wiadomość → „Kopiuj link do wiadomości”) – Discord wymaga go m.in. przy zgłoszeniach na podstawie unijnego aktu o usługach cyfrowych (DSA).

Ulotka Policji i NASK zaleca, by idąc na Policję zabrać zrzuty rozmów, nazwy i adresy profili oraz dokument tożsamości.

Komu można pokazać wiadomość. Uczeń może i powinien pokazać ją rodzicowi, wychowawcy, pedagogowi, psychologowi lub dyrektorowi. Dorośli w szkole przekazują ją Policji – nie rozsyłają w grupach nauczycieli ani rodziców.

Czy usuwać i blokować? Nie usuwaj wiadomości, dopóki nie zabezpieczysz dowodów i nie przekażesz ich Policji. Zablokować nadawcę możesz po zapisaniu dowodów – blokada nie usuwa twojej kopii rozmowy w większości aplikacji, ale sprawdź to, zanim klikniesz.

Czego nie robić:

• nie przesyłaj groźby ani zrzutu „listy szkół” znajomym, na grupy klasowe i do mediów społecznościowych – to rozpowszechnia strach i utrudnia pracę Policji,
• nie publikuj wizerunku ani danych ucznia, który miał wysłać groźbę – nawet jeśli „wszyscy wiedzą, kto to”,
• nie odpisuj sprawcy i nie prowokuj go,
• nie prowadź „śledztwa” na własną rękę.

Materiały drastyczne i przedstawiające krzywdzenie dzieci. Jeśli natrafisz na zdjęcie lub film przedstawiający seksualne wykorzystywanie dziecka (CSAM): nie zapisuj go, nie rób zrzutu ekranu, nie pobieraj i nie przesyłaj nikomu – także nauczycielowi czy rodzicowi. Posiadanie i rozpowszechnianie takich materiałów jest przestępstwem (art. 202 Kodeksu karnego). Skopiuj tylko adres URL i zgłoś go do Dyżurnet.pl lub Policji. Dyżurnet przyjmuje załączniki (zrzuty) tylko w sprawach niewłaściwych interakcji, a nie zdjęć czy filmów (instrukcja). Gdy materiał trafił na telefon dziecka, nie usuwaj go sam i nie przeglądaj – zgłoś sprawę Policji i zapytaj, jak postąpić z urządzeniem.

Te instytucje nie są zamienne. Każda zajmuje się czym innym.

Policja – groźby, zapowiedzi ataku, nakłanianie do przestępstw, szantaż, kontakt dorosłego z dzieckiem w celach seksualnych, materiały CSAM. Tylko Policja (i prokuratura) może ustalić sprawcę i zatrzymać go. Zgłoszenie: 112 przy bezpośrednim zagrożeniu, w innych sprawach – dowolna jednostka Policji, osobiście lub pisemnie. Najpoważniejszymi sprawami w sieci zajmuje się też Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości, ale zwykłe zgłoszenie składasz w najbliższym komisariacie.

Dyżurnet.pl (NASK-PIB) – szkodliwe i nielegalne treści w internecie, szczególnie zagrażające dzieciom: CSAM, treści promujące przemoc, materiały drastyczne, patostreamy, treści autodestrukcyjne, grooming, szantaż na tle seksualnym, cyberprzemoc, udostępnianie intymnych materiałów bez zgody (zakres). Zgłoszenia: formularz, e-mail [email protected] lub aplikacja mObywatel. Adres URL jest wymagany, e-mail i opis – opcjonalne, więc zgłoszenie może być anonimowe. Jeśli podasz e-mail, Dyżurnet poinformuje cię o podjętych krokach. Dyżurnet sam przypomina: gdy czyjeś życie lub zdrowie jest zagrożone, dzwoń na 112 lub 997.

CERT Polska (NASK-PIB) – incydenty bezpieczeństwa: fałszywe strony i sklepy, phishing, złośliwe oprogramowanie, przejęte konta, ataki na systemy szkoły. Podejrzany SMS przekaż bez zmian na numer 8080. CERT Polska nie zajmuje się groźbami ani treściami szkodliwymi dla dzieci – takie zgłoszenia odsyła do Dyżurnet.pl. Nie ma też uprawnień organów ścigania.

Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK – konta i treści szerzące dezinformację. Przydatny, gdy w sieci krąży fałszywy „komunikat” podszywający się pod instytucję. Nie zastępuje zgłoszenia groźby Policji.

Platformy – zgłoszenia w aplikacji:

• TikTok – przy filmie, komentarzu, wiadomości bezpośredniej, koncie lub transmisji LIVE użyj opcji „Zgłoś” i wybierz powód. Instrukcje dla każdego typu treści, w tym osobne dla cyberprzemocy i wykorzystywania seksualnego, są w Centrum pomocy TikToka.
• Discord – przytrzymaj wiadomość (na komputerze: prawy przycisk) → „Zgłoś wiadomość”; profil zgłaszasz z menu trzech kropek. Użytkownicy z UE mogą zgłosić nielegalne treści przez formularz DSA (wymagany link do wiadomości). Discord zgłoszenia dotyczące bezpieczeństwa dzieci, ekstremizmu i bezpośredniego zagrożenia rozpatruje priorytetowo i nie ujawnia tożsamości zgłaszającego. Przy wiarygodnej groźbie przemocy odsyła do lokalnej policji (Discord).
• Snapchat – przytrzymaj snap lub wiadomość → „Zgłoś”. Do zgłoszenia dołącza się kopia treści, a przy wiadomościach – kilka poprzednich. Zgłoszenie jest poufne. Osoby bez konta mogą użyć formularza na stronie pomocy. Snap zaleca, by przy treściach nielegalnych lub zagrożeniu najpierw zawiadomić policję, a potem Snapchat (Snap).
• Telegram – w każdej aplikacji jest przycisk „Zgłoś” (przytrzymaj lub kliknij prawym przyciskiem wiadomość). Można też napisać na [email protected] z linkami do treści (t.me/…). Telegram moderuje głównie treści publiczne: kanały, grupy publiczne, boty (FAQ Telegram). W sprawie gróźb z prywatnych czatów idź na Policję.
• Messenger, Instagram, WhatsApp – mają funkcję zgłaszania w menu wiadomości lub profilu.

Zgłoszenie do platformy służy usunięciu treści i zablokowaniu konta. Nie oznacza, że platforma powiadomi polską Policję. Jeśli treść zawiera groźbę lub krzywdzi dziecko – zgłoś ją także Policji.

Jeśli boisz się, coś cię niepokoi albo wiesz o czymś, o czym trudno powiedzieć dorosłym – możesz porozmawiać z psychologiem przez telefon lub czat. Za darmo, o każdej porze.

W szkole. Porozmawiaj z wychowawcą, pedagogiem, psychologiem szkolnym lub innym nauczycielem, któremu ufasz. To oni mogą od razu zadziałać: powiadomić dyrektora, rodziców, a w razie potrzeby Policję. MEN prosi, by uczniowie nie zostawali z problemem sami.

Co powiedzieć, gdy dzwonisz. Nie musisz mieć gotowego planu. Wystarczy: „Widziałem/am coś, co mnie przestraszyło” albo „Boję się iść jutro do szkoły”. Konsultant pomoże ci zdecydować, co dalej – w tym, czy i jak powiedzieć o tym dorosłym.

Poufność ma granice. Rozmowy na 116 111 i 800 12 12 12 są poufne. Ale jeśli powiesz, że komuś – tobie lub innym – grozi niebezpieczeństwo, konsultant może uruchomić pomoc. To nie kara, tylko ochrona.

Dorośli też potrzebują wsparcia – żeby ocenić sytuację, porozmawiać z dzieckiem albo poradzić sobie z własnym lękiem.

Dziecko boi się powiedzieć o zagrożeniu. Nie naciskaj na szczegóły i nie obiecuj, że „nikomu nie powiesz”. Powiedz, że zrobisz wszystko, żeby było bezpieczne. Rodzic lub nauczyciel może zgłosić sprawę Policji sam, bez udziału dziecka (ulotka Policji i NASK). Jeśli przestępstwo dotyczy przemocy lub groźby wobec małoletniego, przesłuchanie dziecka przeprowadza sąd z udziałem psychologa, w przyjaznym pokoju przesłuchań – nie Policja na komisariacie.

Nie wiesz, czy to sprawa dla Policji? Zadzwoń pod 800 100 100 (w godzinach dyżurów) – specjaliści pomogą ocenić sytuację. Gdy sprawa jest pilna albo dyżur nie działa, zgłoś ją Policji – lepiej zgłosić za dużo niż za mało.

Znajdź swoją sytuację w lewej kolumnie. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia zawsze najpierw 112.

Czy uczeń może sam zadzwonić pod 112?

Tak. MEN przypomina, że uczeń lub nauczyciel może zgłosić zagrożenie sam i nie musi czekać, aż zrobi to dorosły. Nie potrzeba zgody dyrektora ani rodzica.

Gdzie zgłosić groźbę ataku na szkołę z TikToka lub komunikatora?

Policji – w najbliższej jednostce lub przez 112, gdy zagrożenie jest bezpośrednie. Dodatkowo zgłoś treść na platformie opcją „Zgłoś”. Najpierw zabezpiecz zrzut ekranu, adres URL i nazwę konta.

Czy zgłoszenie do TikToka lub Dyżurnet.pl wystarczy?

Nie, jeśli treść zawiera groźbę, wskazuje konkretną szkołę, osobę lub datę albo dotyczy krzywdzenia dziecka. Platforma i Dyżurnet.pl mogą doprowadzić do usunięcia treści, ale sprawcę ustala Policja.

Co jeśli groźba okaże się żartem? Czy odpowiem za fałszywy alarm?

Nie. Zgłoszenie w dobrej wierze nie jest przestępstwem. Fałszywym alarmem (art. 224a Kodeksu karnego) jest świadome wywołanie fikcyjnego zagrożenia.

Czy mogę zgłosić zagrożenie anonimowo?

Tak. Anonimowe zgłoszenie pisemne uruchomi działania Policji, ale nie dostaniesz informacji o dalszym toku sprawy. Anonimowo można też zgłosić treść do Dyżurnet.pl i porozmawiać z psychologiem pod 116 111 lub 800 12 12 12.

Czy przesyłać dalej zrzut ekranu z informacją o planowanym ataku?

Nie. Przekaż go tylko Policji, rodzicowi lub szkole. Rozsyłanie po grupach szerzy panikę i utrudnia pracę służb.

Co zrobić z nagraniem przedstawiającym wykorzystywanie dziecka?

Nie zapisuj go, nie rób zrzutu i nie przesyłaj nikomu. Skopiuj adres URL i zgłoś go do Dyżurnet.pl lub Policji.

Gdzie uczeń może porozmawiać z psychologiem w nocy?

Pod 116 111 (telefon i czat 24/7) lub 800 12 12 12 (telefon i czat.brpd.gov.pl, 24/7). Obie linie są bezpłatne.

Gdzie rodzic może zapytać, jak zareagować na niepokojące zachowanie dziecka?

Pod 800 100 100 – to bezpłatny, anonimowy telefon Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci (dyżury w dni robocze).