Ustawowy zakaz telefonów w szkołach podstawowych – projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe skierowany do konsultacji
Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe, który wprowadza istotne zmiany dotyczące korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych na terenie szkoły. MEN chce odejścia od obecnego modelu, w którym zasady korzystania z telefonów określa każda szkoła indywidualnie w swoim statucie, na rzecz regulacji ustawowej obowiązującej w całym kraju. Obecnie w szkołach nie obowiązuje jednolity, formalny zakaz korzystania z telefonów komórkowych. Projektowana zmiana ma na celu uporządkowanie tej sytuacji i zapewnienie szkołom jasnego umocowania prawnego. Na czym mają polegać zmiany i kiedy wejdą w życie?
Z artykułu dowiesz się m.in.:
- Co dokładnie obejmie zakaz – czy dotyczy także przerw i wszystkich urządzeń elektronicznych?
- W jakich sytuacjach uczeń nadal będzie mógł skorzystać z telefonu?
- Jakie konsekwencje grożą uczniowi za złamanie zakazu?
- Czy szkoły nadal będą mogły samodzielnie decydować o sposobie egzekwowania przepisów?
- Jak nowe regulacje wpisują się w szerszą politykę MEN dotyczącą higieny cyfrowej i edukacji medialnej?
Zakaz telefonów w szkołach podstawowych
Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie ustawowego zakazu korzystania z telefonów komórkowych przez uczniów szkół podstawowych podczas pobytu na terenie szkoły.
Projektowany przepis art. 98a przewiduje, że uczniowie szkół podstawowych (oraz szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne na tym poziomie) nie będą mogli korzystać z telefonów ani innych urządzeń umożliwiających komunikację lub rejestrowanie obrazu i dźwięku.
Wyjątki od zakazu – kiedy telefon będzie dozwolony?
Projekt przewiduje jasne i ograniczone wyjątki od zakazu. Uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu, gdy:
- nauczyciel wyrazi zgodę w celach dydaktycznych lub wychowawczych (np. realizacja zajęć z wykorzystaniem technologii, nauka bezpiecznego korzystania z Internetu, quizy edukacyjne, kontakt z rodzicem),
- nauczyciel dyżurujący uzna to za uzasadnione w konkretnej sytuacji,
- dyrektor szkoły wyda pisemną zgodę (np. ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby ucznia),
- wystąpi bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia osób przebywających na terenie szkoły.
Konsekwencje naruszenia zakazu
Projekt wprost wskazuje, że w przypadku naruszenia zakazu szkoła będzie stosować środki przewidziane w przepisach wewnętrznych. Mogą to być:
- działania wychowawcze (np. upomnienie ustne, rozmowa, kontrakt wychowawczy),
- kary statutowe,
- obniżenie oceny zachowania – jako konsekwencja nieprzestrzegania zasad obowiązujących w szkole.
Szkoły ponadpodstawowe – decyzja pozostaje w statucie
W przypadku szkół ponadpodstawowych oraz szkół dla dorosłych projekt nie wprowadza jednolitego zakazu. W tych placówkach to statut szkoły będzie określał:
- warunki korzystania z telefonów,
- albo całkowity zakaz ich używania.
Takie same zasady mają dotyczyć szkół niepublicznych.
Jednocześnie przepisy zobowiązują szkoły do uwzględnienia ustawowych wyjątków.
Koniec pełnej autonomii szkół
Projekt zakłada uchylenie dotychczasowego przepisu art. 99 pkt 4, który pozostawiał szkołom pełną swobodę w regulowaniu zasad korzystania z telefonów.
W uzasadnieniu wskazano, że obecne rozwiązanie prowadziło do dużych różnic między szkołami – nawet w obrębie jednego organu prowadzącego – co utrudniało egzekwowanie zasad i wprowadzało niejednolitość w praktyce szkolnej.
Szkoły nadal zdecydują, jak egzekwować zakaz
Choć zakaz będzie wynikał wprost z ustawy, szczegółowe sposoby jego egzekwowania nie zostaną narzucone odgórnie.
Każda szkoła będzie mogła dostosować rozwiązania do swoich warunków organizacyjnych, np.:
- wprowadzić półki lub depozyty na telefony,
- stosować kieszonki na urządzenia,
- określić procedury przekazywania telefonów na czas zajęć.
Dlaczego MEN chce wprowadzić zmiany?
Autorzy projektu powołują się na wyniki badań naukowych oraz analiz, które wskazują na negatywny wpływ nadmiernego korzystania z telefonów przez uczniów.
Z danych wynika m.in., że:
- aż 71% młodych osób deklaruje poczucie uzależnienia od telefonu,
- korzystanie z urządzeń mobilnych pogarsza koncentrację i wyniki edukacyjne,
- wpływa negatywnie na relacje społeczne i zdrowie psychiczne uczniów.
Jednocześnie badania opinii publicznej wskazują na wyraźne poparcie dla wprowadzenia jednolitych zasad w skali całego kraju.
Projektowane rozwiązania nie funkcjonują w oderwaniu od innych działań MEN. Równolegle planowane jest wzmocnienie edukacji w zakresie higieny cyfrowej, bezpiecznego korzystania z Internetu, kompetencji medialnych.
Zakaz korzystania z telefonów ma być uzupełnieniem tych działań i wspierać odpowiedzialne funkcjonowanie uczniów w świecie nowych technologii.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Zgodnie z projektem nowe przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 r. Szkoły będą miały czas na dostosowanie statutów do 31 października 2026 r.
Projekt ustawy został skierowany do konsultacji publicznych
Projekt ustawy wraz z uzasadnieniem i oceną skutków regulacji został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji.
Każdy zainteresowany może zgłosić swoje uwagi w ramach konsultacji publicznych w terminie 30 dni – do 23 kwietnia 2026 r. – przesyłając je na adres: [email protected]
- Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe (projekt z 24 marca 2026 r.).
- Strona internetowa MEN
