RPD postuluje zmianę zasad punktowania za konkursy przy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

W wystąpieniu z 6 sierpnia 2026 r. Rzeczniczka wskazała, że do Biura RPD w ostatnich dwóch miesiącach napływały sygnały od uczniów, rodziców, opiekunów i trenerów. Dotyczyły one m.in. przypadków, w których uczniowie osiągający wysokie miejsca w zawodach i konkursach ogólnopolskich lub międzynarodowych nie otrzymywali za te sukcesy punktów w rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.

Zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe kuratorzy oświaty corocznie publikują wykazy zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, których wyniki mogą zostać wpisane na świadectwo ukończenia szkoły podstawowej i uwzględnione przy rekrutacji. Przepisy nie określają jednak jednolitego trybu tworzenia tych wykazów ani ogólnokrajowych kryteriów kwalifikowania konkursów.

Analiza przeprowadzona przez RPD wykazała znaczne różnice w praktyce poszczególnych kuratoriów. Dotyczą one m.in. tego, kto może zgłaszać konkursy do wykazu, jak rozumiane jest pojęcie „podmiotu działającego na terenie szkoły” oraz jakie warunki musi spełnić konkurs lub zawody.

Różnice są widoczne również w liczbie uwzględnianych przedsięwzięć. W roku szkolnym 2025/2026 wykaz Kuratorium Oświaty w Warszawie obejmował 534 pozycje, podczas gdy wykaz Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty 34 pozycje. RPD wskazuje, że brak jednolitej procedury może powodować, iż o uwzględnieniu osiągnięcia decyduje nie tylko jego ranga, lecz także dostępność informacji o danym konkursie.

Problemem są także odmienne kryteria dotyczące m.in. dotyczącymi dostępności, bezpłatności czy organizacji zawodów. W konsekwencji ten sam konkurs może zostać uwzględniony w jednym województwie, a pominięty w innym.

RPD zwróciła uwagę również na brak jednolitych zasad dotyczących osiągnięć zdobytych w poprzednich latach. Może się zdarzyć, że konkurs znajdował się w wykazie w roku, w którym uczeń odniósł sukces, ale został z niego usunięty przed ukończeniem przez ucznia szkoły podstawowej.

Wśród rekomendacji przedstawionych Minister Edukacji znalazły się m.in. ujednolicenie procedury zgłaszania konkursów i zawodów, doprecyzowanie kryteriów ich oceny oraz stworzenie mechanizmu pozwalającego na weryfikację nieuwzględnionych zgłoszeń.

RPD proponuje także publikowanie informacji o konkursach i zawodach nieuwzględnionych w wykazach wraz z podstawową przyczyną odmowy.

Najdalej idący postulat dotyczy stworzenia przez Ministerstwo Edukacji Narodowej jednolitego wykazu konkursów o zasięgu co najmniej ogólnopolskim. Miałby on zapewnić, aby osiągnięcie o tej samej randze było jednakowo uwzględniane w rekrutacji niezależnie od województwa.

Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.