Psycholog w każdej szkole? MEN odpowiada

Z danych Centralnej Informacji Oświatowej wynika, że w bieżącym roku szkolnym psychologów brakuje już w ponad 32 proc. szkół. Rok wcześniej było to około 24 proc. placówek. Oznacza to, że blisko co trzecia szkoła funkcjonuje bez specjalisty, a najbardziej dotknięte tym problemem są dzieci z terenów wiejskich.

W interpelacji czytamy, że przyczyną tej sytuacji są przede wszystkim niskie wynagrodzenia oraz przeniesienie odpowiedzialności za zatrudnianie psychologów na dyrektorów szkół bez zapewnienia im odpowiednich środków finansowych.

W związku z powyższym w interpelacji zadano MEN następujące pytania:

1. Czy MEN planuje wprowadzenie systemowego obowiązku zapewnienia psychologa w każdej szkole, niezależnie od decyzji organu prowadzącego i centralne finansowanie etatów?
2. Czy resort rozważa wprowadzenie ogólnopolskiego standardu wynagrodzeń, żeby powstrzymać psychologów szkolnych przed odchodzeniem do sektora prywatnego??
3. Czy jest przewidywane wprowadzenie wiążących standardów dostępności opieki psychologicznej (np. limit uczniów na etat)?
4. W jakim terminie MEN zakłada likwidację deficytu psychologów w szkołach?

W odpowiedzi MEN czytamy, że jednym z głównych założeń polityki oświatowej Ministerstwa jest wzmocnienie roli szkoły jako miejsca, które oferuje nie tylko edukację, lecz także wsparcie i poczucie bezpieczeństwa oraz akceptacji.

MEN w odpowiedzi przypomina w jaki sposób zapewnia wsparcie finansowe dla pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach:

1) W 2019 r. wyodrębniano w części oświatowej subwencji ogólnej wagi wspierające pomoc psychologiczno-pedagogiczną (odpowiednio dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych).

2) Od 2025 r. rozszerzono wsparcie w tym zakresie również dla wychowania przedszkolnego. Kwota wsparcia dla szkół w roku 2025 wyniosła ponad 1,74 mld zł a w roku 2024 – 855 mln zł (wzrost rok do roku o 892 mln zł tj. 104%). Na rok 2026 planowana kwota wsparcia dla szkół wyniesie prawie 1,93 mld zł.

3) Od 2022 r. w ramach środków naliczanych w części oświatowej subwencji ogólnej, wprowadzono dodatkowe finansowanie (w zależności od wielkości szkoły lub zespołu szkół) związane z wprowadzeniem standardów zatrudnienia specjalistów. W roku 2025 łącznie dla uczniów szkół naliczono ponad 2 mld zł środków na ten cel, natomiast w roku 2024 – ponad 1,36 mld zł (wzrost rok do roku o prawie 771 mln zł tj. 52%). Na rok 2026 planowana kwota wsparcia dla szkół wyniesie ponad 2,18 mld zł.

Wsparcie finansowe dla pomocy psychologiczno-pedagogicznej naliczane w ramach środków w kwotach potrzeb oświatowych (do 2025 r. w ramach subwencji oświatowej) ma charakter stały i będzie uwzględniane w przyszłych latach przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych.

MEN przypomina, że systemowy obowiązku zapewnienia obecności psychologa w każdej szkole został już przewidziany w obowiązujących przepisach prawa oświatowego. Od 2022 r. funkcjonuje obowiązek zatrudniania nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych oraz w zespołach tych placówek, w tym nauczyciela psychologa.

Standardy zatrudniania nauczycieli specjalistów zostały wdrożone dwuetapowo: pierwszy etap obowiązuje od 1 września 2022 r., a drugi od 1 września 2024 r.

W odpowiedzi na pytanie o wprowadzenie wiążących standardów dostępności opieki psychologicznej należy podkreślić, że zagadnienie to zostało już uregulowane w obowiązujących przepisach prawa oświatowego. Regulacje te wprowadzają standardy określające minimalny wymiar zatrudnienia nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych oraz integracyjnych, a także w zespołach tych placówek.

Przepisy precyzują również sposób ustalania liczby etatów nauczycieli specjalistów, uzależniając ją od liczby dzieci lub uczniów w danej placówce.

Ministerstwo Edukacji Narodowej nie wskazuje konkretnego terminu likwidacji deficytu psychologów w szkołach, podkreślając, że sytuacja jest na bieżąco monitorowana w Systemie Informacji Oświatowej (SIO). Dane z systemu umożliwiają dyrektorom, samorządom i kuratorom oświaty stałą kontrolę zatrudnienia nauczycieli specjalistów, a informacje o brakach kadrowych uzupełniane są na podstawie ogłoszeń o wolnych etatach publikowanych przez kuratoria.

Z danych SIO na dzień 30 stycznia 2026 r. wynika, że w roku szkolnym 2024/2025 psychologa nie było w 17,59 proc. szkół, natomiast w 2025/2026 odsetek ten spadł do 13,40 proc. Oznacza to, że w ponad 4 proc. szkół w bieżącym roku szkolnym pojawił się psycholog, co MEN interpretuje jako efekt wdrażanych działań i stopniowy rozwój systemu wsparcia uczniów.

W odpowiedzi na pytanie o wprowadzenie ogólnopolskiego standardu wynagrodzeń dla psychologów szkolnych MEN wskazuje, że kwestie płacowe są już uregulowane w obowiązujących przepisach. Wynagrodzenia psychologów zatrudnionych w szkołach ustalane są na zasadach określonych w ustawie Karta Nauczyciela, analogicznie jak w przypadku pozostałych nauczycieli.

W praktyce oznacza to, że wysokość wynagrodzenia psychologa szkolnego zależy od indywidualnych warunków zatrudnienia, w tym:

• wymiaru etatu,
• stopnia awansu zawodowego,
• stażu pracy oraz
• dodatkowych zadań realizowanych na rzecz szkoły, które mogą skutkować przyznaniem odpowiednich dodatków

Ministerstwo Edukacji Narodowej deklaruje prowadzenie działań systemowych mających na celu zwiększenie zatrudnienia nauczycieli specjalistów, w tym psychologów szkolnych. Obejmują one m.in. bezpłatne kwalifikacyjne studia podyplomowe, szkolenia oraz projekty takie jak „Szkoła dostępna dla wszystkich” i „Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży”, ukierunkowane na podnoszenie jakości pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach.

Równolegle rząd wskazuje na poprawę warunków finansowych nauczycieli. W 2024 r. wprowadzono rekordowe podwyżki wynagrodzeń (do 33 proc.), a od 1 stycznia 2026 r. średnie pensje nauczycieli są wyższe o ponad 40 proc. w porównaniu z 2023 r. Dodatkowo nowelizacja Karty Nauczyciela z 25 lipca 2025 r. zwiększyła świadczenia finansowe, w tym nagrody jubileuszowe oraz odprawy emerytalne.