Odległe terminy wglądów do matur uniemożliwiają rekrutację na studia? MEN odpowiada

W interpelacji poselskiej zwrócono uwagę na sytuację maturzystów, którzy mimo złożenia wniosku o wgląd do sprawdzonej i ocenionej pracy maturalnej, otrzymują terminy przypadające na wrzesień lub październik. Wskazano, że odległe terminy uniemożliwiają wykorzystanie ewentualnej zmiany punktacji w podstawowym procesie rekrutacji na studia wyższe.

W skierowanym do resortu piśmie zawarto następujące pytania:

1. Czy MEN analizowało skalę problemu wyznaczania odległych terminów wglądu do prac maturalnych przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne (OKE)?
2. Ile osób w latach 2023–2026 otrzymało termin wglądu do pracy maturalnej po zakończeniu głównego procesu rekrutacji na studia wyższe (z podziałem na lata i OKE)?
3. Jakie są średnie terminy oczekiwania na wgląd do pracy maturalnej w poszczególnych komisjach okręgowych?
4. Z czego wynikają wielotygodniowe lub kilkumiesięczne terminy oczekiwania na możliwość dokonania wglądu?
5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku zapewnienia terminu wglądu przed zakończeniem podstawowej rekrutacji na studia?
6. Czy analizowane jest wprowadzenie elektronicznych wglądów do prac maturalnych lub innych rozwiązań skracających czas oczekiwania?
7. Ilu maturzystów w latach 2023–2026 uzyskało zmianę liczby punktów po dokonaniu wglądu i ponownej weryfikacji pracy (z podziałem na lata oraz przedmioty)?
8. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu późnych terminów wglądu na możliwość podjęcia studiów przez kandydatów, których wynik podwyższono?
9. Czy planowane są działania legislacyjne lub organizacyjne w celu usprawnienia procedury wglądów przed końcem rekrutacji na uczelnie?

Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśniło, że wgląd do pracy egzaminacyjnej odbywa się na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty oraz w rozporządzeniu w sprawie egzaminu maturalnego. Absolwent ma prawo do wglądu w miejscu i czasie wskazanym przez dyrektora OKE w terminie 6 miesięcy od dnia wydania świadectwa dojrzałości.

Zgodnie z przepisami, prace egzaminacyjne (zeszyty zadań, karty odpowiedzi, karty rozwiązań) przechowywane są wyłącznie w siedzibach OKE. Komisje nie przesyłają skanów ani kserokopii zdającym. Terminy wyznaczane są według kolejności wpływu wniosków, z uwzględnieniem możliwości kadrowych, czasowych i lokalowych OKE. Każdy wgląd wymaga przygotowania dokumentacji, weryfikacji tożsamości zdającego oraz zapewnienia obecności pracownika nadzorującego.

Sytuację wydłużonego czasu oczekiwania resort tłumaczy dynamicznym wzrostem liczby wniosków w ostatnich latach:

• 2022 r. – 40 278 wniosków o wgląd,
• 2024 r. – 55 178 wniosków o wgląd,
• 2025 r. – 80 609 wniosków o wgląd,
• 2026 r. (stan na 15 sierpnia) – 126 256 wniosków o wgląd oraz 32 294 wniosków o weryfikację sumy punktów.

Ponadto w tym samym okresie OKE obsługują wglądy do egzaminu ósmoklasisty (15 594 wnioski w 2026 r.), egzaminów zawodowych i eksternistycznych. MEN wskazało, że od 4 do 25 lipca OKE przeprowadzały średnio 360 wglądów dziennie (od 203 w OKE Łomża do 662 w OKE Kraków).

Centralna Komisja Egzaminacyjna gromadzi dane o wglądach według stanu na 15 sierpnia oraz na koniec listopada. Łączna liczba wglądów (stan na 15 sierpnia) wynosiła:

• 2023 r. – 19 844
• 2024 r. – 26 055
• 2025 r. – 37 702
• 2026 r. – 59 041

W wyniku ponownej weryfikacji punktacji korektę wyniku uzyskało odpowiednio:

• 2023 r. – 1 688 zdających (przy 151 076 przystępujących),
• 2024 r. – 3 396 zdających (przy 245 966 przystępujących),
• 2025 r. – 4 659 zdających (przy 255 517 przystępujących),
• 2026 r. – 5 925 zdających (przy 321 314 przystępujących).

Największą liczbę korekt punktowych w 2026 r. odnotowano w przypadku biologii na poziomie rozszerzonym (1 365), chemii na poziomie rozszerzonym (821), języka polskiego na poziomie podstawowym (820) oraz matematyki na poziomie rozszerzonym (723).

Resort poinformował, że we współpracy z CKE i OKE analizuje pod względem prawnym, techniczno-organizacyjnym oraz finansowym możliwości wprowadzenia w kolejnych latach zmian w zasadach organizowania i przeprowadzania wglądów.

W odniesieniu do rekrutacji na uczelnie wyższe MEN zwróciło uwagę na art. 70 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis ten zobowiązuje uczelnie do przeprowadzenia rekrutacji uzupełniającej dla osób, które ubiegały się o przyjęcie na dany kierunek, a których wynik egzaminu maturalnego został podwyższony w wyniku weryfikacji sumy punktów lub odwołania do Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego.