Nowe kwalifikacje nauczycieli od 2026/2027. Nauczyciel przyrody, edukacji zdrowotnej i edukacji obywatelskiej – kto będzie mógł uczyć nowych przedmiotów?

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy przyrody w szkole podstawowej. Projekt przewiduje, że kwalifikacje do nauczania przyrody będą mieli również nauczyciele posiadający kwalifikacje do nauczania biologii, geografii, fizyki lub chemii.

Oznacza to, że szkoła nie będzie musiała szukać wyłącznie nauczyciela z odrębnymi kwalifikacjami „do przyrody”. Przedmiot będzie mógł zostać powierzony nauczycielowi jednego z przedmiotów przyrodniczych, o ile spełnia on wymagania kwalifikacyjne określone dla danego przedmiotu.

W uzasadnieniu doprecyzowano, że chodzi zarówno o osoby po studiach kierunkowych posiadające przygotowanie pedagogiczne, jak i o osoby po innych studiach, które mają przygotowanie pedagogiczne oraz ukończyły studia podyplomowe albo dawny kurs kwalifikacyjny w zakresie biologii, geografii, fizyki lub chemii. 

Projekt rozporządzenia określa także kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela zajęć praktyczno-technicznych w szkole podstawowej. Zajęcia te będą mogły prowadzić osoby posiadające kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela techniki.

To rozwiązanie również opiera się na zasadzie kontynuacji. Jeżeli nauczyciel może obecnie uczyć techniki, projekt zakłada, że będzie mógł prowadzić także zajęcia praktyczno-techniczne.

Projekt rozróżnia dwa obszary: edukację zdrowotną oraz edukację zdrowotną – zdrowie seksualne. To istotne, ponieważ nie każdy nauczyciel uprawniony do prowadzenia w zakresie edukacji zdrowotnej będzie automatycznie uprawniony do realizacji modułu dotyczącego zdrowia seksualnego.

Katalog osób uprawnionych do prowadzenia edukacji zdrowotnej ma zostać rozszerzony o nauczycieli posiadających kwalifikacje do edukacji dla bezpieczeństwa lub kształcenia obronnego w danym typie szkoły.

Jednocześnie uzasadnienie projektu wskazuje wyraźnie, że osoby posiadające kwalifikacje do edukacji dla bezpieczeństwa albo kształcenia obronnego nie będą miały na tej podstawie uprawnień do nauczania przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne.

W projekcie znalazł się także przepis przejściowy ważny dla nauczycieli wychowania do życia w rodzinie. Kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej i edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego mają posiadać również osoby, które miały kwalifikacje do nauczania WDŻ na podstawie przepisów obowiązujących przed 28 sierpnia 2025 r.

Projekt przewiduje także kwalifikacje do nauczania edukacji obywatelskiej. Przedmiot ten będą mogli prowadzić również nauczyciele posiadający kwalifikacje do nauczania wiedzy o społeczeństwie lub historii w danym typie szkoły.

Edukacja obywatelska nie będzie wymagała zupełnie nowej ścieżki kwalifikacyjnej. W praktyce szkoły będą mogły korzystać z kwalifikacji nauczycieli WOS i historii.

Projektowana nowelizacja obejmuje również nauczycieli szkół polskich za granicą. Katalog kwalifikacji ma zostać rozszerzony o osoby, które ukończyły studia z zakresu glottodydaktyki lub nauczania języka polskiego jako obcego, mają przygotowanie pedagogiczne oraz ukończą odpowiedni kurs kwalifikacyjny dla nauczycieli szkół za granicą.

W przypadku nauczania w klasach I–III szkół podstawowych za granicą i w oddziałach dziecięcych kurs ma trwać co najmniej 160 godzin. Natomiast w przypadku nauczania języka polskiego w klasach IV–VIII szkół podstawowych za granicą i liceach ogólnokształcących za granicą projekt przewiduje kurs w wymiarze co najmniej 20 godzin.

Z uzasadnienia projektu wynika, że podstawową przyczyną nowelizacji jest konieczność określenia kwalifikacji nauczycieli, którzy od roku szkolnego 2026/2027 będą uczyć nowych przedmiotów: przyrody, zajęć praktyczno-technicznych oraz edukacji zdrowotnej – zdrowia seksualnego. Projekt obejmuje też edukację obywatelską, edukację zdrowotną oraz nauczycieli szkół polskich za granicą.

Projekt przewiduje, że rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Trzeba jednak podkreślić, że na obecnym etapie jest to projekt, a więc ostateczna treść przepisów może jeszcze ulec zmianie.

Wersja audio została wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.